– هزینه یابی برمبنای فعالیت زمان گرا(TDABC) رویکرد در بهایابی :

– هزینه یابی برمبنای فعالیت زمان گرا(TDABC) رویکرد در بهایابی :

فعالیت ها، مجموعه  اقدامات ومصرف کننده منابع بوده و منابع نیز از عوامل کسب وکار وفعالیت های اقتصادی هستند، اهمیت واثرگذاری فعالیت ها  در کسب و کار موجب گردید که نظام های اطلاعاتی مبتنی برآن نظیر حسابداری برمبنای فعالیت شکل گیرد و در چارچوب این نظام ها، روشهای مبتنی برفعالیت، نظیر هزینه یابی برمبنای فعالیت، مدیریت برمبنای فعالیت و بودجه بندی برمبنای فعالیت که جملگی از ابزارهای مدیریت همه می باشند توسعه یابد.

بنا به مشکلاتی که سیستم متداول هزینه یابی برمبنای فعالیت با آنها مواجه بود، آقایان کپلن واندرسون نسل دوم آن را تحت عنوان ” سیستم هزینه یابی برمبنای فعالیت زمان گرا معرفی کردند”.روش هزینه یابی برمبنای فعالیت زمان گرا به طور عمده مبتنی براستفاده ازمحرک زمان بوده وروش اجرایی آن بسیار متفاوت از مراحل اجرایی روش متداول هزینه یابی برمبنای فعالیت است.این سیستم  برخلاف روش متداول هزینه یابی برمبنای فعالیت، در مرحله اول فعالیت ها را شناسایی نمی کند و هزینه های مربوط رابه فعالیت ها تخصیص نمی دهد. بلکه در این روش، مدیران با تیم مدیریت ابتدا به طور مستقیم منابع مورد نیاز را برای هرموضوع هزینه پیش بینی می کنند. سپس منابع هزینه ها را براساس معادله زمانی تعیین و به طور مستقیم و خودکار به فعالیت ها تخصیص می دهند.درنهایت نیز فعالیت ها به محصولات یا خدمات تخصیص می یابند.

نتایج مطالعه حاضرنشان می دهد، اگر چه مشکلات و محدودیتهایی در بکارگیری هزینه یابی برمبنای فعالیت(ABC) وجود دارد،  اما به نظر نمی رسد هزینه یابی برمبنای فعالیت زمانگرا(TDABC) بتواندهمه مشکلات آن را رفع کند، بلکه مشکلات دیگری نیز از قبیل افراط درمتکی بودن سیستم هزینه یابی برزمان را ایجاد می کند.با این حال، حرکت هزینه یابی برمبنای فعالیت از یک سیستم مالی پیچیده و پرهزینه به ابزاری که داده های صحیح وعملی را برای مدیران به سرعت، با تناوب وارزان فراهم می سازد، مناسب به نظرمی رسد.

■ مزایای سیستم متداول هزینه یابی برمبنای فعالیت

1 – روش بسیار مناسبی جهت تخصیص دقیق منابع به فعالیت ها ومحصولات می باشد.

2 –ازمحرکهای هزینه مناسبتر، کامل تر و چندگانه استفاده ورابطه علت ومعلولی را بهتر نمایان می سازند.

3- قیمت تمام شده محصولات و خدمات را دقیق تر از سیستم سنتی نشان می دهد.

4 – از طریق تعیین رابطه علی ومعلولی بین هزینه و سود، شناسایی و حذف فعالیت ها فاقد ارزش افزوده، شناسایی  وحذف محصولات غیر سودآور، اصلاح فرآیندهای  تولید و طراحی محصول، تعیین سودآوری را دقیق تر تعیین و شرکت ها را ازبحران مالی و ورشکستگی نجات می دهد.

مشکلات سیستم متداول هزینه یابی برمبنای فعالیت

الف- مشکلات اجرایی

1 – مصاحبه یاارائه پرسشنامه به افراد برای تعیین سهم هر فعالیت از کل هزینه های سربار ثابت مشکلاتی مانند موارد زیر ایجادمی گردد:

-اطلاعات بدست آمده ذهنی و غیردقیق هستند.

– جمع آوری اطلاعات ازاین روش بسیار دقیق دشوار می باشد.( احتمال دارد کارکنان عمدا پاسخ غیر واقعی یا غیردقیق بدهند)

2- مشکلات در به روز رسانی این مدتل

3- شناسایی کلیه فعالیت های سازمان مورد مطالعه وانتخاب مهمترین آنها عملی دشوار می باشد.

4 –درعمل تعیین هزینه ها و رفتار واقعی آنها دشوار می باشد.

5 – اجرای هزینه یابی برمبنای فعالیت با هزینه بالایی همراه است.

ب – مشکلات نگهداری سیستم

1 – هزینه آموزش و نگهداری سیستم هزینه یابی برمبنای فعالیت بالاست.

2- خطرکهنگی و نادقیق شدن اطلاعات هزینه یابی برمبنای فعالیت وجود دارد.

3 – سیستم هزینه یابی برمبنای ماهیت بعضی از هزینه ها را به روشنی تعیین و محاسبه نمی کند.

4 – دیدگاه منفی نسبت به هزینه یابی برمبنای فعالیت وجود دارد.