مقالات و پایان نامه ها

نقش بورس در جذب نقدینگی-پایان نامه بررسی سودآوری استراتژی معکوس

نقش بورس در جذب نقدینگی

از الزامات اساسی کشورها برای پیمودن مسیر توسعه و نیل به آن دارا بودن بازارمتشکل و منظم سرمایه است. تأثیر وجود چنین بازاری بر عملکرد اقتصاد قابل توجه است به طوری که فقدان آن دارای تأثیر منفی بر عملکرد اقتصاد است. درچند دهه ی اخیر نیز ضمن تاکید بر تاثیر این بازارها در توسعه ی اقتصادی، توجه بیشتری به آن شده است. بحرانهای اقتصادی دهه ی ۱۹۳۰ اروپا و آمریکا، ۱۹۹۷کشورهای جنوب شرق آسیا و بحران اقتصادی جاری در کشورهای پیشرفته و توسعه یافته شواهدی واقعی از تأثیرگذاری متقابل بی ثباتی بازارهای مالی بر اقتصاد جهانی و متغیرهای آن بوده است. این بحران ها مشکلاتی نظیر بیکاری گسترده،کاهش سرمایه گذاری، کسری رشد اقتصادی و بی ثباتی در شاخص های اقتصادی را بر کشورها تحمیل کرده است. یکی از اجزای مهم بازارهای مالی، بورس اوراق بهادار است. این بازار نقش قابل توجهی در رونق یا رکود اقتصادی کشورها داشته است. هرگونه رکود یا رونق در این بازار با تغییرات قابل ملاحظه ای در متغیرها، سیاستها و تصمیمات اقتصادی در دو مقیاس مالی و بین المللی همراه بوده است. به طور متقابل سیاست گذاری ها و تصمیمات کلان اقتصادی نیز به ویژه سیاستهای پولی و ارزی بر بازار سهام موثر بوده است (حلافی ۱۳۹۱، ۳۸).

بورس اوراق بهادار می­تواند نقدینگی موجود در جامعه را که به دنبال یک سرمایه­گذاری معقول برای کسب سود می­گردد، جذب کرده و با پرداخت سود سهام و نیز تغییرات قیمت سهام خریداری شده سود معقول و مناسبی را به سرمایه گذاران خود ارائه می­دهد که این امر نه تنها اثر منفی بر اقتصاد کشور ندارد بلکه با در اختیار قرار دادن نقدینگی موجود به واحدهای تولیدی زمینه رشد تولید و توسعه
فعالیت­های مولد در جامعه فراهم شده و کالاهای مورد نیاز جامعه به میزان کافی تولید و در اختیار آنان قرار می­گیرد و از کمبود کالا و رشد سطح عمومی قیمت­ها به شکل بی­رویه جلوگیری خواهد شد. از نکات قابل توجه آن است که خرید سهام بر مقایسه با سرمایه­گذاری­های جانشین مانند زمین، ساختمان، کالاهای
بی­دوام و حتی طلا و جواهرات دارای نقدینگی فوق‌العاده زیاد است؛ و دارنده سهام در هر شرایطی می­تواند به تالار بورس مراجعه کرده و اوراق بهادار خود را به پول نقد تبدیل کند. همچنین در اکثر کشورهای در حال توسعه که با نرخ‌های تورم ۲ یا ۳ رقمی مواجه هستند، سرمایه گذاران با خرید سهام می­توانند تا حد زیادی این اثرات تورمی که باعث کاهش ارزش پول ملی می­شود را جبران نمایند زیرا افزایش قیمت­ها، دارایی­های شرکت­های سهامی و قیمت کالاهای تولیدی آنان را افزایش می­دهد که این امر در افزایش
سود­آوری آنان بیشتر نمایان می­شود و قیمت سهام آنان نیز افزایش خواهد یافت (عبده تبریزی ۱۳۷۷، ۶۴).

بورس اوراق بهادار علاوه بر تأمین مالی بنگاههای اقتصادی دارای نقش بسیار مهم در بازاری کردن فعالیت های اقتصادی، نظارت بر سالم سازی عملکرد بنگاه ها و نحوه ی اداره ی آنها و همچنین کمک به افزایش آهنگ رشد پس انداز و سرمایه گذاری و کنترل تورم از طریق مدیریت صحیح نقدینگی داشته است. امروزه نقش این بازار در کنار سایر بازارها در جهت ایجاد تعادل اقتصادی بر کسی پوشیده نیست.بازارهای بورس در دهه های اخیر سهم قابل توجهی در رشد و توسعه کشورها داشته است. البته در مواردی نیز همچون ضعف قوانین، تنظیمات نامناسب، دخالت های دولتی و سایر عوامل اقتصادی و سیاسی دیگر این بازار به عنوان عامل بدبختی برای عده ای از جوامع تلقی شده است (حلافی ۱۳۹۱، ۳۸).

بورس اوراق بهادار اثرات بسیار مثبتی در کنترل تورم در اقتصاد دارد. می­دانیم که تورم ناشی از کمبود کالا در کشورهای در حال توسعه و به خصوص در کشور ما ایران یکی از تورم­های رایج و عمومی است. علت این امر ناشی از چند اصل است: اول آنکه بنگاه­های تولیدی برای دوام فعالیت خود و نیز اجرای طرح­های توسعه خود نیازمند نقدینگی و سرمایه­های بلند­مدت می­باشند. عدم وجود بورس اوراق بهادار و بازار سرمایه فعال در این کشور­ها باعث می­شود که این بنگاه­ها، به بانک­های تجاری روی بیاورند و بالطبع عدم امکان پاسخگویی به همه این انتقادها باعث می­شود که اکثر بنگاه­ها نقدینگی لازم را به دست نیاورده و از ادامه فعالیت خود باز می­مانند و در اغلب موارد با ظرفیت کمتر از توانایی خود تولید کنند و
سرمایه­گذاری لازم برای گسترش تولید و ارتقاء سطح تکنولوژی صورت ندهد از این رو حجم تولیدات و کیفیت کالاهای تولیدی کاهش یافته و کمبود کالا در کشور بروز خواهد کرد. از طرف دیگر وجود نقدینگی سرگردان که امکان سرمایه­گذاری مناسب پیدا نمی­کند به سوی دلالی و واسطه­گری و در نوع مخرب‌تر احتکار کالا روی می­آورد و سعی در کسب سودهای باد­آورده می­کند که این امر اثرات جبران ناپذیری بر اقتصاد کشورهای در حال توسعه دارد؛ و در شرایطی، ثبات اقتصادی سیاسی این کشورها را دچار مخاطره می­کند. از این رو رونق بورس اوراق بهادار می­تواند موجبات جذب نقدینگی موجود در جامعه را فراهم آورده و با پرداخت سود معقول و مناسب هدایت نقدینگی به تولید و فعالیت­های مولد را فراهم سازد (عبده تبریزی ۱۳۷۷، ۶۶).