بررسی و مقایسه ریزغده زایی رقم های زودرس و دیررس گیاه سیب …

۵-۱۳- آزمایش ۱۳: بررسی اثر NAA بر روی تولید ریزغده:
بر طبق نتایج بدست آمده هورمون NAA دارای اثر مثبت بر ریزغدهزایی ارقام سیبزمینی به کار رفته در آزمایش میباشد. تمامی ارقام بیشترین میزان ریزغدهزایی را در تیمار شماره دوم (غلظت ۵/۰ میلیگرم در لیتر NAA) نشان دادند، بررسیهای آماری نیز حاکی از وجود تفاوت معنیدار بین این تیمار و سایر تیمارهای بکار رفته در این آزمایش بود.
با توجه به افزایش معنیدار همه صفات توسط تیمار دوم (غلظت ۵/۰ میلیگرم در لیتر NAA)، این تیمار به عنوان تیمار برتر برای آزمایشهای مرحله اثر متقابل انتخاب گردید. علاوه بر تیمار دوم، تیمارهای اول و سوم نیز برای بررسیهای بیشتر و دقیقتر جهت حضور در آزمایشهای اثر متقابل هورمونهای برتر بر روی ریزغدهزایی ارقام سیبزمینی انتخاب گردیدند.
شکل ۵-۱۳) ریزغدهزایی در حضور هورمون NAA
۵-۱۴-آزمایش ۱۴: بررسی اثر متقابل هورمونهای برتر بر روی تولید ریزغده:
با توجه به نتایج بهینهسازی تیمارهای آزمایش، محیط کشت مناسب برای تولید ریزغده و سایر صفات موثر بر آن (اندازه و وزن ریزغده و تعداد چشم در آن) برای رقم ساوالان محیط کشت MS همراه با غلظت ۱۰۰۰ میلیگرم در لیتر CCC (نمودار ۵-۵)، برای رقم سانته محیط کشت MS همراه با ۱۰۰۰ میلیگرم در لیتر CCC با مطلوبیت ۷۴۳/۰ (نمودار ۵-۶)، برای رقم آگریا محیط کشت MS همراه با غلظت ۹۵/۹۹۹ میلیگرم در لیتر CCC نمودار (۵-۷) و برای رقم مارکیز محیط کشت MS همراه با غلظت ۱۰۰۰ میلیگرم در لیتر CCC و ۰۲/۰ میلیگرم در لیتر NAA (نمودار ۵-۸) پیشنهاد میگردد.
نتایج حاصل از آزمایش با نتایج تاور و همکارانش (۱۹۸۵) مطابقت نداشت. این محققین محیط کشت مناسب جهت ریزغدهزایی را محیط کشت MS همراه با ۵ میلیگرم در لیتر BAP و ۵۰۰ میلیگرم در لیتر CCC معرفی نمودند این در حالی است که در این آزمایش پس از بهینهسازی تیماری محیط کشت متناسب با هر رقم برای تولید حداکثری ریزغده معرفی گردید.
عبادی و ایرانبخش (۲۰۱۱) بیان داشتند بیشترین میزان تولید ریزغده برای رقم در محیط کشت MS حاوی ۵ میلیگرم در لیتر BAP حاصل میآید که با نتایج این آزمایش تطابق نداشت. علت این عدم تطابق عدم حضور هورمون CCC در آزمایشهای این محققین بود. اطرشی و همکارانش (۱۳۸۹) بیان داشتند که حضور هورمون CCC در محیط کشت سبب افزایش تعداد و وزن ریزغده میگردد که با نتایج حاصل از این آزمایش مطابقت دارد.
نمودار۵-۵) نمودار بهینهسازی اثر متقابل هورمونها بر روی تولید و رشد ریزغده رقم ساوالان
نمودار۵-۶) نمودار بهینهسازی اثر متقابل هورمونها بر روی تولید و رشد ریزغده رقم سانته
نمودار۵-۷) نمودار بهینهسازی اثر متقابل هورمونها بر روی تولید و رشد ریزغده رقم آگریا
نمودار۵-۸) نمودار بهینهسازی اثر متقابل هورمونها بر روی تولید و رشد ریزغده رقم مارکیز
مقایسهی تولید ریزغده در محیطهای بهینه شده بین ارقام مختلف نشان میدهد که رقم سانته با مطلوبیت ۷۴۳/۰ بیشترین رشد تولید ریزغده را در بین ارقام مختلف دارا میباشد. پس از رقم سانته ارقام آگریا با مطلوبیت ۵۹۶/۰، ساوالان با مطلوبیت ۵۳۷/۰ و در آخر رقم مارکیز با مطلوبیت ۲۸۱/۰ قرار دارند (شکل ۵-۱۴).
شکل ۵-۱۴) ریزغدهزایی توسط ارقام مختلف. A: ساوالان، B: سانته، C: آگریا و D: مارکیز.
مقایسه اندازه ریزغده تولیدی توسط ارقام مختلف نشان داد که رقم مارکیز تولید ریزغده با اندازه بزرگتر نسبت به سایر ارقام می نماید. پس از رقم مارکیز به ترتیب ارقام سانته، آگریا و ساوالان قرار دارند (شکل ۵-۱۵).
شکل ۵-۱۵) مقایسه اندازه ریزغدههای تولیدی. A: ساوالان، B: سانته، C: آگریا و D: مارکیز.
جمعبندی و پیشنهادات:

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

  • مرحله ضدعفونی:

فرآیند ضدعفونی سطحی مواد گیاهی یکی از مهمترین مراحل در انجام طرحهای کشت بافت و انتقال گیاهچه به محیط کشت میباشد که اگر گیاه دچار آلودگی سیستمیک نباشد بهترین، سریعترین و کم هزینهترین روش برای انتقال گیاهچه به محیط کشت و عاری از آلودگی (ویروس، قارچ و باکتری) نمودن ریز نمونهها نسبت به روشهای کشت مریستم و باززایی از کالوس میباشد.
با مطالعه منابع مختلف متوجه شده که هر محققی نحوه خاص و یا مقدار متفاوتی از مواد را نسبت به دیگر محققان برای ضدعفونی مواد گیاهی پیشنهاد مینماید که علت این امر مربوط به زمان یا فصل انجام آزمایشها، نوع بافت ریزنمونه، سن فیزیولوژیک، شرایط نگهداری و سلامت گیاه و میزان آلودگی گیاه با عوامل ایجاد آلودگی میباشد.
با توجه به جمیع شرایط پیشنهاد مینماید که برای انجام فرآیند ضدعفونی به ترتیب زیر عمل نمایید:

  1. انتخاب گیاه مادری سالم برای تهیه ریزنمونه و تا حد امکان عاری از آلودگی
  2. شستشوی ریزنمونهها با آب جاری و دو قطره مایع دستشویی به مدت ۳۰ دقیقه
  3. ضدعفونی ریزنمونهها با الکل ۷۰% به مدت ۶۰ ثانیه
  4. ضدعفونی گیاه با هیپوکلریت سدیم و دو قطره توین ۸۰ (نکته قابل توجه اینکه میزان یا درصد استفاده از هیپوکلریت سدیم و همچنین زمان استفاده از آن بسته به شرایط ریزنمونه که پیشتر گفته شد متفاوت میباشد و نمیتوان مقدار ثابتی را برای آن پیشنهاد نمود).
  5. سه مرتبه آب شویی با آب مقطر استریل شده.

  • تعیین پروتکل مناسب تولید گیاهچه:

پروتکل مناسب رشد گیاهچه برای رشد بهینه در هر رقم گیاه سیبزمینی متفاوت و مخصوص به خود آن رقم میباشد. نتایج آزمایشهای انجام شده نشان داد که هورمونهای رشد اثرهای مفیدی بر روی فاکتورهای رشد داشتند. استفادهی همزمان هورمونهای NAA و GA3 موجب افزایش بیشتر در فاکتورهای رشد گردید، اما استفاده از هورمون BAP بطور همزمان همراه با سایر هورمونها موجب اثرات منفی بر روی فاکتورهای رشد شد.
استفاده از تعداد بیشتر از دو هورمون در محیط کشت اثرات منفی بر فاکتورهای رشد داشت. تجزیه واریانس دادهها نیز نشان داد که اثرات سه گانه بر روی فاکتورهای رشد بیمعنا بوده و اثر مثبتی نداشتهاند که موجب حذف این اثرها هنگام انتخاب مدل آماری برای آنالیز دادهها گردید. علت این امر را میتوان به نوعی سردرگمی گیاه در استفاده از این هورمونها بیان نمود. همچنین حضور این هورمونها بطور همزمان در گیاهچه باعث خنثی نمودن اثر همدیگر و از بین بردن انرژی گیاه شد.
در این آزمایش برای دستیابی به غلظتهای بهینه هورمونها در محیط کشت جهت حصول حداکثری فاکتورهای رشد مطلوب گیاهچه از طرح آزمایشی رویه پاسخ استفاده گردید. اساس طرح رویه پاسخ بر این اصل استوار است که بر اساس الگوریتم خاصی که نرمافزار دارد با وارد نمودن کرانهای بالا و پایین غلظت مطلوب هورمونهای برتر مرحله تک به تک اقدام به طراحی آزمایش مینماید. پس از انجام آزمایش و تجزیه واریانس دادهها با بهینهسازی نتایج بهترین ترکیب هورمونی برای استفاده در محیط کشت را معرفی مینماید، که ممکن است این ترکیب جزء ترکیبات آزمایشی نباشد؛ اما بر اساس نتایج حاصل از آنها بهینه گریده است. در مرحله بعد نرمافزار برای بهینهسازی بیشتر اقدام به طراحی طرح آزمایشی جدید با غلظتهای پیشنهادی مینماید. این روند بهینهسازی تا حصول به بهترین نتایج ادامه مییابد.
پیشنهاد میشود محققین گرامی که علاقه به فعالیت در این زمینه دارند با توجه به نتایج حاصل از این آزمایشها اقدام به انجام آزمایشهای تکمیلی نمایند. جداول ۴-۲۵، ۲۶، ۲۷ و ۲۸ طراحی آزمایش بر اساس طرح رویه پاسخ توسط نرمافزار Design Expert نسخه ۸ میباشند.