شاخص های کیفیت زندگی:پایان نامه درباره عدالت سازمانی

 

 شاخص های کیفیت زندگی

در مکتب مدیریت علمی تصور می شد که رضایت از کیفیت زندگی منحصرا به مشخصه ها و ویژگی های خارجی شغل مبتنی است : یعنی حقوق و دیگر مزایای محسوس و امنیت و بهداشت. از سوی دیگر دیدگاه روابط انسانی این فشار را ایجاد نمود که در عین حال که پاداشهای خارجی مهم است ، پاداشهای درونی نیز مؤلفه های کلیدی برای بهره وری ، اثر بخشی ، غیبت گرائی و جابجائی می باشند. این پاداشها در بر گیرنده مشخصه هایی هستند که بطور خاصی در بر گیرنده کاری است که انجام می شود ، یعنی محتوای کار ، سطوح مهارت ، استقلال و چالش(لویس[1]،2001)

صاحبنظران مختلف کیفیت زندگی کاری به تبیین شاخص های کیفیت زندگی از زوایای مختلف مبادرت کرده اند . بو ادوارد و همکاران (2003) ویژگی های کیفیت زندگی کاری را شامل عوامل زیر می داند:

  • فرصت اعمال نفوذ و کنترل بر روی وضعیت شغلی خود
  • فرصت بهبود روابط اجتماعی در محیط کار و از طریق کار
  • برخورداری از امنیت شغلی و داستن شغل با معنی
  • توارن بین زندگی کاری و غیر کاری کارکنان
  • بر خورداری کارکنان از بهداشت و سلامتی در محیط کار و دوری از استرس های منفی
  • برخورداری کارکنان از محیط های کاری ایمن(بو ادوارد سون[2]،2003)

وارینگ[3]( 1997 ) فاکتور های مهم کیفیت زندگی را در فشارهای شغلی کاهش یافته ، تعهد سازمانی و تعلق ، ارتباط مثبت ، استقلال ، شناخت ، پیش بینی فعالیت های کاری ، رفاه ، محل دقیق کنترل ، ابعاد سازمانی ، آموزش ، حرفه ای گرائی ، تضاد نقش ، باز خورد عملکرد شغلی ، فرصتهایی برای پیشرفت و سطوح پرداخت منصفانه( خیر اندیش ، 1383 ) . توماس تاتل کیفیت زندگی کاری را در چهار مشخصه  به شرح زیر خلاصه می کند:

-امنیت و ایمنی[4] : شامل امنیت شغلی ، ایمنی جسمی و روانی

-مساوات[5]و منصفانه بودن حقوق و مزایا

-زمینه پرورش[6] و وجود فرصت پرورش مهارتها و یادگیری مستمر

-دموکراسی[7] و مشارکت داشتن در تصمیم گیری( میر سپاسی ، 1381).

گری دسلر[8]( 1994) میزان ارضای نیازهای کارکنان در محیط کار را بعنوان کیفیت زندگی کاری تعریف می کند و آن را شامل عوامل زیر می داند : داشتن یک شغل با ارزش ، شرایط کاری ایمن و مطمئن ، حقوق و مزایای کافی ، امنیت شغلی ، سرپرستی شایسته ، وجود بازخورد از عملکرد ، شرایط اجتماعی مثبت و مساعد ، دارا بودن امکان پیشرفت بر اساس شایستگی ، دارا بودن فرصتهایی برای آموزش و پیشرفت در شغل ، واگذاری نقش ها و وظایف از روی عدالت( ذوقی ، 1389). والتون نیز ویژگی های کیفیت بالای محیط کاری را علاوه بر حصول درآمد که باید مکفی و منصفانه باشد به عوامل دیگری نیز اشاره می کند:

-وجود قوانین و مقررات بر اساس برابری

-محیط مستعد برای اعتلا بخشیدن به روابط انسانی مثبت.

-وجود فرصتهای لازم برای پیشرفت فرد.

-محیط مستعد برای شکوفا ساختن استعدادهای فرد.

-سازمانی که مناسبت اجتماعی داشته باشد.

-محیطی که به فرد اجازه کنترل نسبت به تصمیماتی بدهد که وی را تحت تاثیر قرار می دهند.

-توجه به کل و همه زندگی انسان ( از جمله فضای زندگی خانوادگی ) و بالاخره توجه کل به همه زندگی انسان از جمله فضای زندگی خانه ای که وی در آن تنفس می کند را در بر می گیرد( میرسپاسی ، 1381). تحقیقات انجام شده نشان می دهد برخی از شاخص های کیفیت زندگی کاری در اغلب جوامع مختلف مشترک هستند. از جمله شاخص های مشترک را میتوان در موارد ی چون: حقوق و مزایا ، خدمات درمانی و رفاهی ، بیمه و بازنشستگی ، بخش عمده کیفیت زندگی کاری به برداشتهای ذهنی و روانی ، از محیط کار مربوط می شود. این امر، تناسب شغل و شاغل ، تناسب روحیه افراد با فرهنگ سازمان ، بهره ور بودن و احساس مفید بودن در محیط کار نام برد ( میر سپاسی ، 1381).

 

[1] Lewis

[2] Bo Edvardsson

[3].Waring

[4].Security

[5].Equity

[6].Individuation

[7].Democracy

[8].Gary Desler